{"id":123,"date":"2010-07-16T19:56:46","date_gmt":"2010-07-16T19:56:46","guid":{"rendered":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=123"},"modified":"2019-09-25T15:35:46","modified_gmt":"2019-09-25T15:35:46","slug":"teologia-feministyczna-w-wersji-pop","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=123","title":{"rendered":"teologia feministyczna w wersji pop"},"content":{"rendered":"![\"studnia\"](\"http:\/\/www.moniazuber.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/studnia.jpg\" "\\"studnia\\"")
Ze spotkania feminizmu i teologii ponad 30 lat temu, wy\u0142oni\u0142a si\u0119 teologia feministyczna[1]. Feminizm jest tutaj konsekwencj\u0105 prawdy o r\u00f3wnej godno\u015bci kobiet i m\u0119\u017cczyzn, g\u0142oszonej przez chrze\u015bcija\u0144stwo. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak feminizm jest w teologii nurtem krytycznym wobec d\u0142ugowiekowej tradycji teologii, uprawianej g\u0142\u00f3wnie przez m\u0119\u017cczyzn. St\u0105d teologia feministyczna uznaje tradycj\u0119 za androcentryczn\u0105, z uwagi na spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3ry – cz\u0119sto nie\u015bwiadomie \u2013 stawia w centrum zamiast cz\u0142owieka \u2013 m\u0119\u017cczyzn\u0119[2]. Feminizm w teologii stawia takie samo pytanie Ko\u015bcio\u0142owi, jakie stawia i spo\u0142ecze\u0144stwu: czy (a je\u015bli tak, to gdzie i w jaki spos\u00f3b) Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyczynia\u0142 si\u0119 i przyczynia do dyskryminacji kobiet? Chrze\u015bcija\u0144stwo stanowi rzeczywi\u015bcie \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji wyzwolenia kobiet, nosi jednak r\u00f3wnie\u017c \u015blady kontekstu patriarchalnego, w kt\u00f3rym powsta\u0142o i \u017cyje. Stwierdzenie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142czesny system spo\u0142eczny jest patriarchalny (tzn. jest systemem w\u0142adzy m\u0119\u017cczyzn nad kobietami, form\u0105 hierarchii p\u0142ci, kt\u00f3ra przenika wszystkie obszary \u017cycia spo\u0142ecznego i kultury), ka\u017ce pyta\u0107, czy chrze\u015bcija\u0144stwo pozosta\u0142o wierne swej Dobrej Nowinie dla kobiet.<\/p>\n
Kolejne istotne pytania feminizmu skierowane do Ko\u015bcio\u0142a: czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowuje wierno\u015b\u0107 podstawowemu przes\u0142aniu o stworzeniu m\u0119\u017cczyzny oraz kobiety na obraz i podobie\u0144stwo Boga (Rdz 1:27) i o tym, \u017ce w Chrystusie nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzny ani kobiety (Ga 3:28), i czy te przes\u0142ania kaza\u0142y Ko\u015bcio\u0142owi dostrzega\u0107 i wyst\u0119powa\u0107 przeciwko niesprawiedliwo\u015bci, jakiej przez wieki dokonywano na kobietach i jaka dotyka je dzi\u015b? Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 i jest ewangelicznym \u201eznakiem sprzeciwu\u201d wobec grzechu seksizmu? Czy te\u017c mo\u017cna mu zarzuci\u0107, \u017ce przynajmniej przez milczenie, a wi\u0119c niezauwa\u017canie problemu do dyskryminacji kobiet si\u0119 przyczynia\u0142? Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 sam by\u0142 wiarygodnym znakiem, wzorem wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra uznawa\u0142a i uznaje r\u00f3wn\u0105 godno\u015b\u0107 swoich cz\u0142onk\u00f3w – bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107? Czy nie przypisa\u0142 jednym \u2013 kobietom \u2013 roli osoby podporz\u0105dkowanej, pokornej, cichej, pos\u0142usznej, a drugim \u2013 m\u0119\u017cczyznom \u2013 funkcji nadrz\u0119dnych, zwi\u0105zanych z przewodzeniem, nauczaniem i podejmowaniem decyzji?[3]<\/p>\n
Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci feministycznej w teologii jest w\u0142a\u015bnie, taki krytyczny dialog z istniej\u0105c\u0105, uprawian\u0105 do niedawna niemal wy\u0142\u0105cznie przez m\u0119\u017cczyzn refleksj\u0105. Mo\u017cna z nie tak d\u0142ugiej historii teologii feministycznej odczyta\u0107 tez pr\u00f3by jej pozytywnego uj\u0119cia i jej wk\u0142ad we wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 chrystologi\u0119 czy hermeneutyk\u0119.<\/p>\n
Feministyczna teologia zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jawi si\u0119 jako religia o wyra\u017anej przewadze symboliki m\u0119skiej w pojmowaniu Boga \u2013 objawienie Ojca dokonuje si\u0119 dzi\u0119ki objawieniu Syna. Zasadnicze pytanie chrystologiczne z perspektywy teologii feministycznej sformu\u0142owa\u0142a prof. Rosemary Radford Ruether: Czy m\u0119ski Zbawiciel mo\u017ce odkupi\u0107 kobiety? Inaczej m\u00f3wi\u0105c: czy wyzwolenia z grzechu seksizmu mo\u017ce dokonywa\u0107 Zbawiciel \u2013 B\u00f3g wcielony w cz\u0142owieku \u2013 m\u0119\u017cczy\u017anie? O tym, \u017ce nie jest to pytanie banalne, \u015bwiadczy jeden z podstawowych argument\u00f3w przytaczanych w debacie na temat \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kobiet. Wed\u0142ug deklaracji w sprawie mo\u017cliwo\u015bci dopuszczania kobiet do \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich\u201d Kongregacja Nauki Wiary z 1976 roku brak \u201enaturalnego podobie\u0144stwa\u201d, kt\u00f3re musi zachodzi\u0107 mi\u0119dzy kap\u0142anem a Chrystusem, wyklucza ze\u0144 kobiety: W sakramentalnym wyra\u017ceniu roli Chrystusa w Eucharystii nie by\u0142oby tego \u201enaturalnego podobie\u0144stwa\u201d mi\u0119dzy Nim a Jego kap\u0142anem, gdyby roli Chrystusa nie spe\u0142nia\u0142 m\u0119\u017cczyzna. W przeciwnym wypadku, trudno by\u0142oby powiedzie\u0107, w czym kap\u0142an jest obrazem Chrystusa. Tego rodzaju argument w ostatecznej konsekwencji mo\u017ce oznacza\u0107 wykluczenie kobiet z udzia\u0142u w zbawieniu.<\/p>\n
Cze\u015b\u0107 radykalnych chrystologii feministycznych kwestionuje uniwersalny i wy\u0142\u0105czny charakter zbawczej roli Chrystusa, inne rozumiej\u0105 Jezusa jako m\u0119\u017cczyzn\u0119 pe\u0142nego, integralnego (Hanna Wolf), inne podkre\u015blaj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 relacji historycznego Jezusa i kobiet: On je wyzwala i uzdrawia.
\nPodstawowym pytaniem jest, jak pogodzi\u0107 wyj\u0105tkowe znaczenie Jezusa Chrystusa i Jego dzie\u0142o zbawienia z praktyk\u0105 ko\u015bcieln\u0105 nie wykluczaj\u0105c\u0105 kobiet.
\n………………………………………
\n[1] El\u017cbieta Adamiak, Czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien nauczy\u0107 si\u0119 od teologii feministycznej?, Wi\u0119\u017a 1(417), Warszawa 1998, s.91.
\n[2] Tam\u017ce, s. 92. [3] Tam\u017ce, s.95. [4] Tam\u017ce, s.96. [5] Tam\u017ce, s.97.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ze spotkania feminizmu i teologii ponad 30 lat temu, wy\u0142oni\u0142a si\u0119 teologia feministyczna[1]. Feminizm jest tutaj konsekwencj\u0105 prawdy o r\u00f3wnej godno\u015bci kobiet i m\u0119\u017cczyzn, g\u0142oszonej przez chrze\u015bcija\u0144stwo. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak feminizm jest w teologii nurtem krytycznym wobec d\u0142ugowiekowej tradycji teologii, uprawianej g\u0142\u00f3wnie przez m\u0119\u017cczyzn. St\u0105d teologia feministyczna uznaje tradycj\u0119 za androcentryczn\u0105, z uwagi na spos\u00f3b my\u015blenia, kt\u00f3ry – cz\u0119sto nie\u015bwiadomie \u2013 stawia w centrum zamiast cz\u0142owieka \u2013 m\u0119\u017cczyzn\u0119[2]. Feminizm w teologii stawia takie samo pytanie Ko\u015bcio\u0142owi, jakie stawia i spo\u0142ecze\u0144stwu: czy (a je\u015bli tak, to gdzie i w jaki spos\u00f3b) Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyczynia\u0142 si\u0119 i przyczynia do dyskryminacji kobiet? Chrze\u015bcija\u0144stwo stanowi rzeczywi\u015bcie \u017ar\u00f3d\u0142o inspiracji wyzwolenia kobiet, nosi jednak r\u00f3wnie\u017c \u015blady kontekstu patriarchalnego, w kt\u00f3rym powsta\u0142o i \u017cyje. Stwierdzenie, \u017ce r\u00f3wnie\u017c wsp\u00f3\u0142czesny system spo\u0142eczny jest patriarchalny (tzn. jest systemem w\u0142adzy m\u0119\u017cczyzn nad kobietami, form\u0105 hierarchii p\u0142ci, kt\u00f3ra przenika wszystkie obszary \u017cycia spo\u0142ecznego i kultury), ka\u017ce pyta\u0107, czy chrze\u015bcija\u0144stwo pozosta\u0142o wierne swej Dobrej Nowinie dla kobiet. Kolejne istotne pytania feminizmu skierowane do Ko\u015bcio\u0142a: czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 zachowuje wierno\u015b\u0107 podstawowemu przes\u0142aniu o stworzeniu m\u0119\u017cczyzny oraz kobiety na obraz i podobie\u0144stwo Boga (Rdz 1:27) i o tym, \u017ce w Chrystusie nie ma ju\u017c m\u0119\u017cczyzny ani kobiety (Ga 3:28), i czy te przes\u0142ania kaza\u0142y Ko\u015bcio\u0142owi dostrzega\u0107 i wyst\u0119powa\u0107 przeciwko niesprawiedliwo\u015bci, jakiej przez wieki dokonywano na kobietach i jaka dotyka je dzi\u015b? Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 i jest ewangelicznym \u201eznakiem sprzeciwu\u201d wobec grzechu seksizmu? Czy te\u017c mo\u017cna mu zarzuci\u0107, \u017ce przynajmniej przez milczenie, a wi\u0119c niezauwa\u017canie problemu do dyskryminacji kobiet si\u0119 przyczynia\u0142? Czy Ko\u015bci\u00f3\u0142 sam by\u0142 wiarygodnym znakiem, wzorem wsp\u00f3lnoty, kt\u00f3ra uznawa\u0142a i uznaje r\u00f3wn\u0105 godno\u015b\u0107 swoich cz\u0142onk\u00f3w – bez wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107? Czy nie przypisa\u0142 jednym \u2013 kobietom \u2013 roli osoby podporz\u0105dkowanej, pokornej, cichej, pos\u0142usznej, a drugim \u2013 m\u0119\u017cczyznom \u2013 funkcji nadrz\u0119dnych, zwi\u0105zanych z przewodzeniem, nauczaniem i podejmowaniem decyzji?[3] Du\u017c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tw\u00f3rczo\u015bci feministycznej w teologii jest w\u0142a\u015bnie, taki krytyczny dialog z istniej\u0105c\u0105, uprawian\u0105 do niedawna niemal wy\u0142\u0105cznie przez m\u0119\u017cczyzn refleksj\u0105. Mo\u017cna z nie tak d\u0142ugiej historii teologii feministycznej odczyta\u0107 tez pr\u00f3by jej pozytywnego uj\u0119cia i jej wk\u0142ad we wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 chrystologi\u0119 czy hermeneutyk\u0119. Feministyczna teologia zauwa\u017ca r\u00f3wnie\u017c, \u017ce chrze\u015bcija\u0144stwo jawi si\u0119 jako religia o wyra\u017anej przewadze symboliki m\u0119skiej w pojmowaniu Boga \u2013 objawienie Ojca dokonuje si\u0119 dzi\u0119ki objawieniu Syna. Zasadnicze pytanie chrystologiczne z perspektywy teologii feministycznej sformu\u0142owa\u0142a prof. Rosemary Radford Ruether: Czy m\u0119ski Zbawiciel mo\u017ce odkupi\u0107 kobiety? Inaczej m\u00f3wi\u0105c: czy wyzwolenia z grzechu seksizmu mo\u017ce dokonywa\u0107 Zbawiciel \u2013 B\u00f3g wcielony w cz\u0142owieku \u2013 m\u0119\u017cczy\u017anie? O tym, \u017ce nie jest to pytanie banalne, \u015bwiadczy jeden z podstawowych argument\u00f3w przytaczanych w debacie na temat \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich kobiet. Wed\u0142ug deklaracji w sprawie mo\u017cliwo\u015bci dopuszczania kobiet do \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich\u201d Kongregacja Nauki Wiary z 1976 roku brak \u201enaturalnego podobie\u0144stwa\u201d, kt\u00f3re musi zachodzi\u0107 mi\u0119dzy kap\u0142anem a Chrystusem, wyklucza ze\u0144 kobiety: W sakramentalnym wyra\u017ceniu roli Chrystusa w Eucharystii nie by\u0142oby tego \u201enaturalnego podobie\u0144stwa\u201d mi\u0119dzy Nim a Jego kap\u0142anem, gdyby roli Chrystusa nie spe\u0142nia\u0142 m\u0119\u017cczyzna. W przeciwnym wypadku, trudno by\u0142oby powiedzie\u0107, w czym kap\u0142an jest obrazem Chrystusa. Tego rodzaju argument w ostatecznej konsekwencji mo\u017ce oznacza\u0107 wykluczenie kobiet z udzia\u0142u w zbawieniu. Cze\u015b\u0107 radykalnych chrystologii feministycznych kwestionuje uniwersalny i wy\u0142\u0105czny charakter zbawczej roli Chrystusa, inne rozumiej\u0105 Jezusa jako m\u0119\u017cczyzn\u0119 pe\u0142nego, integralnego (Hanna Wolf), inne podkre\u015blaj\u0105 wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 relacji historycznego Jezusa i kobiet: On je wyzwala i uzdrawia. Podstawowym pytaniem jest, jak pogodzi\u0107 wyj\u0105tkowe znaczenie Jezusa Chrystusa i Jego dzie\u0142o zbawienia z praktyk\u0105 ko\u015bcieln\u0105 nie wykluczaj\u0105c\u0105 kobiet. ……………………………………… [1] El\u017cbieta Adamiak, Czego Ko\u015bci\u00f3\u0142 powinien nauczy\u0107 si\u0119 od teologii feministycznej?, Wi\u0119\u017a 1(417), Warszawa 1998, s.91. [2] Tam\u017ce, s. 92. [3] Tam\u017ce, s.95. [4] Tam\u017ce, s.96. [5] Tam\u017ce, s.97.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=123"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":126,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/123\/revisions\/126"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}