{"id":249,"date":"2010-07-17T22:21:52","date_gmt":"2010-07-17T22:21:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=249"},"modified":"2019-09-25T15:32:13","modified_gmt":"2019-09-25T15:32:13","slug":"reinterpretacja-dogmatu-predestynacji-k-bartha","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=249","title":{"rendered":"K. Bartha reinterpretacja dogmatu predestynacji"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignleft size-full wp-image-250\" style=\"margin: 5px;\" title=\"karl-barth-sketch\" src=\"http:\/\/www.moniazuber.pl\/wp-content\/uploads\/2010\/07\/karl-barth-sketch.jpg\" alt=\"karl-barth-sketch\" width=\"290\" height=\"299\" \/>Karol Barth \u017cy\u0142 w trudnych i wymagaj\u0105cych czasach. Dwie wojny \u015bwiatowe w pierwszej po\u0142owie dwudziestego wieku przynios\u0142y nie tylko wiele ludzkiego cierpienia ale i \u015bwiadectwo upadku cz\u0142owieka, jego zagubienia i beznadziei. Patrz\u0105c na te wydarzenia nie trudno odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do koncepcji ca\u0142kowitej deprawacji cz\u0142owieka, brn\u0105\u0107 w pesymizm i dekadentyzm moralno\u015bci. Dlaczego Karol Barth nie poszed\u0142 t\u0105 drog\u0105?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kr\u00f3tki zarys historyczny dogmatu predestynacji <a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O\u00a0 pocz\u0105tkach rozwoju dogmatu predestynacji mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 od czas\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci \u015aw. Augustyna. Rozw\u00f3j my\u015bli Augustyna o predestynacji oraz ludzkiej deprawacji, mia\u0142 miejsce na tle jego sporu z Pelagiuszem. Augustyn podkre\u015bli\u0142 powag\u0119 grzechu Adama i jego uniwersalnego znaczenia w kondycji rodzaju ludzkiego. Obraz Bo\u017cy w cz\u0142owieku nie zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczony, ale utracili\u015bmy wolno\u015b\u0107 Adama, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mia\u0142 on wyb\u00f3r nie grzeszy\u0107. Bez \u0142aski Bo\u017cej nie jeste\u015bmy w stanie unikn\u0105\u0107 grzechu, a ku dobrym uczynkom, tej \u0142aski potrzebujemy jeszcze wi\u0119cej. Ludzka wolno\u015b\u0107 ogranicza si\u0119 do obszaru grzechu: wybra\u0107 ten albo ten grzech &#8211; natur\u0105 czyn\u00f3w i wybor\u00f3w ludzkich jest grzech. To \u0142aska Bo\u017ca przywraca nam pe\u0142n\u0105 wolno\u015b\u0107 \u2013 mo\u017cno\u015b\u0107 oparcia si\u0119 grzechom, jak r\u00f3wnie\u017c wolno\u015b\u0107 do czynienia dobra. \u0141aska, cho\u0107 nie mo\u017cna jej si\u0119 oprze\u0107, dzia\u0142a zgodnie z nasz\u0105 wol\u0105, dzi\u0119ki oddzia\u0142ywaniu Boga na okoliczno\u015bci (warunki) oraz nasz\u0105 wol\u0119. Dlatego, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 \u0142aski nie niweczy wolno\u015bci ludzkiej, Chrystus jest tak\u017ce s\u0119dzi\u0105 ludzkich czyn\u00f3w. Augustyn podkre\u015bla rol\u0119 odkupie\u0144cz\u0105 Chrystusa, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u201esprawiedliwo\u015b\u0107 wr\u00f3ci\u0142a na ziemi\u0119\u201d, gdy\u017c ma ona fundament w Bo\u017cym synostwie (O Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej XIII,14,18). Cz\u0142owiek mo\u017ce wytrwa\u0107 w tej sprawiedliwo\u015bci dzi\u0119ki \u0142asce Ducha \u015awi\u0119tego<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>. \u0141aska nie jest czym\u015b naturalnym, ani nawet samym prawem czy usprawiedliwieniem, ale pomoc\u0105 Bo\u017c\u0105 aby m\u00f3c czyni\u0107 dobrze \u2013 to, co prawo nakazuje, jak i by\u0107 uzdolnionym do unikania z\u0142a. Jest ona absolutnie konieczna do nawr\u00f3cenia, do unikni\u0119cia grzechu i do zbawienia. \u017beby j\u0105 otrzyma\u0107 nale\u017cy si\u0119 modli\u0107, jednak pozostaje ona zawsze wolnym darem Boga oraz Jego wyboru. Augustyn nie t\u0142umaczy dlaczego B\u00f3g nie ka\u017cdego obdarowuje darem \u0142aski, kt\u00f3rej nie mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107 i kt\u00f3ra jest zdolna kruszy\u0107 ka\u017cd\u0105 zatwardzia\u0142o\u015b\u0107 serca<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a>. Pozostaje to kwesti\u0105 Bo\u017cego misterium. My\u015bl Augustyna o predestynacji oraz grzechu pierworodnym mo\u017cemy lepiej zrozumie\u0107 w \u015bwietle pelagia\u0144skiej nauki o cz\u0142owieku i zbawieniu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nieco p\u00f3\u017aniej Anzelm godzi\u0142 pogl\u0105dy Augustyna z przekonaniem o wolno\u015bci woli ludzkiej. Twierdzi\u0142, \u017ce osoba, kt\u00f3ra mo\u017ce czyni\u0107 tylko dobro (wybrana pod \u0142ask\u0105 Boga) jest bardziej wolna od osoby, kt\u00f3ra mo\u017ce czyni\u0107 jedynie z\u0142o, pozostaj\u0105c niewolnikiem grzechu (Anzelm, On Freedom of Choice 1). Podobne stanowisko reprezentowa\u0142 Piotr Lombard. Tomasz z Akwinu id\u0105c my\u015bl\u0105 Augustyna, rozr\u00f3\u017cnia\u0142 mi\u0119dzy og\u00f3ln\u0105 wol\u0105 Bo\u017c\u0105: aby wszyscy byli zbawieni oraz mi\u0119dzy szczeg\u00f3ln\u0105: wybranie poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b ku zbawieniu oraz pot\u0119pienie pozosta\u0142ych (\u015aw. Tomasz z Akwinu, Suma Teologiczna,cz.1,pyt.23,art.4).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Do czas\u00f3w Reformacji teologia katolicka sk\u0142ania\u0142a si\u0119 ku pelagia\u0144skim koncepcjom odkupienia, k\u0142ad\u0105c akcent na uprzedni\u0105 wiedz\u0119 Boga o warto\u015bci poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka id\u0105c za my\u015bl\u0105 Dunsa Szkota.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ponown\u0105 pr\u00f3b\u0119 wyostrzenia nauki o predestynacji podj\u0105\u0142 Marcin Luter. Podkre\u015bli\u0142 on szczeg\u00f3lne znaczenie suwerenno\u015bci Boga w okazaniu \u0142aski i wyborze poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka. Swoje rozumowanie opiera\u0142 o przyk\u0142ady ze Starego Testamentu \u2013 histori\u0119 o wybraniu Izaaka a odrzuceniu Ismaela, czy wybraniu Jakuba a odrzuceniu Ezawa (M. Luter, Komentarz do Listu do Rzymian). Luter w swojej my\u015bli ponownie podnosi problem ludzkiej kondycji oraz grzechu pierworodnego, w jakby dialektycznej rzeczywisto\u015bci Bo\u017cej \u0142aski i\u00a0 Jego ojcowskiej mi\u0142o\u015bci i sprawiedliwo\u015bci (M. Luter, O niewolnej woli)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jan Kalwin w tym samym duchu obrony suwerenno\u015bci Bo\u017cej, widzi wybranie ku zbawieniu jednych i wybranie ku pot\u0119pieniu innych, jako akt wolnej woli Boga. Jednocze\u015bnie, cho\u0107 to dla nas tajemnica, czyni to w pe\u0142ni sprawiedliwie i nieskazitelnie. Kalwin i Luter oraz ich p\u00f3\u017aniejsi nast\u0119pcy zak\u0142adaj\u0105 Bo\u017c\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 w dokonywaniu predestynacji a priori, nie t\u0142umacz\u0105c zawi\u0142o\u015bci i pozornej sprzeczno\u015bci w spojrzeniu na ten temat w ludzkiej perspektywie. Teodor Beza w my\u015bleniu poszed\u0142 jeszcze dalej, stwierdzaj\u0105c, \u017ce B\u00f3g sprawia, \u017ce ludzie grzesz\u0105. Decyzj\u0119 o predestynacji zak\u0142ada on jako logicznie poprzedzaj\u0105c\u0105 Bo\u017c\u0105 decyzj\u0119 o stworzeniu. St\u0105d nast\u0119puje wniosek, \u017ce B\u00f3g stwarza niekt\u00f3rych ludzi, po to, by ich pot\u0119pi\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podw\u00f3jna predestynacja na przestrzeni wiek\u00f3w szczeg\u00f3lnie by\u0142a podkre\u015blana i uwydatnia\u0142a si\u0119 w pogl\u0105dach, kt\u00f3re umownie okre\u015bla si\u0119 mianem kalwinizmu. Najistotniejszymi filarami tej my\u015bli s\u0105:\u00a0 pogl\u0105d o ca\u0142kowitym zepsuciu rodzaju ludzkiego, suwerenno\u015b\u0107 Boga, bezwarunkowa podw\u00f3jna predestynacja, ograniczony okup Chrystusa, nieodparta \u0142aska oraz wytrwanie \u015bwi\u0119tych. Kalwini\u015bci rozwin\u0119li i pog\u0142\u0119bili pogl\u0105d na powszechne zepsucie rodzaju ludzkiego w wyniku obci\u0105\u017cenia grzechem pierworodnym. Cz\u0142owiek utraci\u0142 wszelka zdolno\u015b\u0107 czynienia dobrze czy nawr\u00f3cenia. Sztandarowym wersetem jest List do Efezjan 2:1-3 (r\u00f3wnie\u017c Rz 3:1-23; II Kor 4:3-4). Wyb\u00f3r wi\u0119c ku zbawieniu czy pot\u0119pieniu cz\u0142owieka le\u017cy w Bo\u017cej suwerennej i wolnej woli. Jako ludzie nie mo\u017cemy temu ani zapobiec ani si\u0119 do tego przyczyni\u0107, czy te\u017c tego zmieni\u0107. Wybranie wi\u0119c jest suwerenne, skuteczne, odwieczne, bezwarunkowe, nieodwo\u0142alne. Podw\u00f3jna predestynacja polega na suwerennej decyzji przyj\u015bcia Boga do cz\u0142owieka w swojej nieodpartej \u0142asce oraz przej\u015bcie biernie obok tych, kt\u00f3rzy przeznaczeni s\u0105 ku pot\u0119pieniu. Stan zguby niewybranych przypisuje si\u0119 ich w\u0142asnemu wyborowi i grzechowi, a nie aktywnej decyzji Boga, b\u0105d\u017a Bo\u017cej decyzji <em>omissio<\/em> a nie <em>commissio<\/em>. Brak ludzkiego poj\u0119cia Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci tak rozumianej, kalwini\u015bci t\u0142umacz\u0105 wy\u017cszo\u015bci\u0105 i niepoj\u0119to\u015bci\u0105 Istoty Boskiej oraz ograniczono\u015bci ludzkiego pojmowania. Jako niedoskona\u0142e stworzenia nie mamy prawa os\u0105dza\u0107 Boga w Jego doskona\u0142ych postanowieniach, poniewa\u017c nie mamy zdolno\u015bci ich poj\u0105\u0107 (Rz 9:20-21).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Przeciwwag\u0105 tych pogl\u0105d\u00f3w jest zjawisko umownie okre\u015blane arminianizmem. Stoi ono w opozycji do pogl\u0105d\u00f3w kalwi\u0144skich, obejmuj\u0105c pod wsp\u00f3lnym mianownikiem wiele pogl\u0105d\u00f3w teologicznych w obr\u0119bie ewangelicznych \u015brodowisk \u0142\u0105cznie z liberalizmem oraz teologi\u0105 katolick\u0105. Zapocz\u0105tkowa\u0142 je Jakub Arminiusz \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie XVI i XVII wieku w Amsterdamie. W osiemnastym wieku John Wesley spopularyzowa\u0142 arminianizm. G\u0142\u00f3wnymi filarami tego pogl\u0105du jest za\u0142o\u017cenie o Bo\u017cej ch\u0119ci zbawienia wszystkich ludzi (I Tm 2:3-4) oraz o powszechnej zdolno\u015bci cz\u0142owieka do nawr\u00f3cenia, zawierzenia Ewangelii. Tym samym cz\u0142owiek nie jest ca\u0142kowicie zdeprawowany. B\u00f3g dokonuje jednak predestynacji, dzi\u0119ki wiedzy uprzedniej o tych, kt\u00f3rzy przyjm\u0105 Jego dar \u0142aski zbawienia oraz wytrwaj\u0105 (Rz 8:29; IP 1:1-2). Cz\u0142owiek we w\u0142asnych wyborach ci\u0105gle podejmuje decyzj\u0119 post\u0119powania wbrew lub wed\u0142ug woli Bo\u017cej, jest niezale\u017cny ale i w pe\u0142ni odpowiedzialny przed Bogiem za pope\u0142nione wybory. Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 poj\u0119cie Bo\u017cej opatrzno\u015bci od Bo\u017cej predestynacji. W swojej opatrzno\u015bci B\u00f3g postanowi\u0142 przyzwoli\u0107 na upadek Adama i Ewy, a wraz z nimi rodzaju ludzkiego. Arminiusz wierzy\u0142 w samoograniczenie Boga i prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka w zakresie wsp\u00f3lnoty przymierza. Z tego wzgl\u0119du Bo\u017ce postanowienia predestynacji dotycz\u0105 jedynie ludzi jako grzesznik\u00f3w po upadku w grzech, a nie samego upadku. B\u00f3g przewidzia\u0142 upadek cz\u0142owieka, ale go nie planowa\u0142, ani przygotowa\u0142.<a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a> Tym samym plan zbawienia, jaki B\u00f3g przygotowa\u0142 w Jezusie Chrystusie jest odpowiedzi\u0105 na upadek cz\u0142owieka. Chrystus umar\u0142 za ka\u017cdego i za wszystkich, decyzja odpowiedzi na Bo\u017cy dar zbawienia nale\u017cy do cz\u0142owieka. Negatywny wi\u0119c wyb\u00f3r jest zawsze wyborem cz\u0142owieka, jako ca\u0142kowicie wolnej i zdolnej do danego wyboru jednostki<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barthia\u0144ska reinterpretacja predestynacji<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barth doktryn\u0119 o predestynacji postrzega w swoisty, chrystocentryczny intensywnie uniwersalistyczny spos\u00f3b. Jest ona wsp\u00f3lnym mianownikiem jego teologii. Tu w\u0142a\u015bnie spotyka si\u0119 wszystko co Barth m\u00f3wi o Bogu i cz\u0142owieku, stworzeniu i zbawieniu, opatrzno\u015bci i pojednaniu<a href=\"#_ftn6\">[6]<\/a>. Dlatego r\u00f3wnie\u017c predestynacj\u0119 spostrzega w wydarzeniu ofiary Chrystusa. Wyb\u00f3r z \u0142aski, jest pocz\u0105tkiem odwiecznym wszystkich dr\u00f3g i postanowie\u0144 Boga w osobie, dziele i wydarzeniu Chrystusa. Barth d\u0105\u017cy\u0142 do zr\u00f3wnowa\u017cenia Bo\u017cej transcendencji z Jego immanencj\u0105, okre\u015blaj\u0105c Boga jako \u201etego, kt\u00f3ry kocha w wolno\u015bci\u201d<a href=\"#_ftn7\">[7]<\/a>. W\u0142a\u015bnie w wolno\u015bci i \u0142asce B\u00f3g zajmuje miejsce grzesznego cz\u0142owieka, wraz z konsekwencjami tego czynu \u2013 czyli odrzuceniem, pot\u0119pieniem i zap\u0142at\u0105 za grzech. Wyb\u00f3r cz\u0142owieka jest wi\u0119c ca\u0142kowicie i zawsze pozytywny, poniewa\u017c B\u00f3g\u00a0 cz\u0142owiekowi m\u00f3wi \u201etak\u201d aby mia\u0142 udzia\u0142 w zbawieniu, Bo\u017cej chwale. B\u00f3g chce straci\u0107 aby cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 zyska\u0107<a href=\"#_ftn8\">[8]<\/a>. W wybraniu Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry jest odwieczn\u0105 wol\u0105 Boga, B\u00f3g przeznaczy\u0142 cz\u0142owiekowi wybranie, zbawienie i \u017cycie, a sobie samemu pot\u0119pienie. S\u0105d i sprawiedliw\u0105 zap\u0142at\u0119 za grzech bierze na siebie Syn Bo\u017cy, a wi\u0119c sam B\u00f3g. Predestynacja zatem, o ile obejmuje tak\u017ce wy\u0142\u0105czenie i odrzucenie \u2013 to nie odrzucenie cz\u0142owieka; o ile ma odniesienie tak\u017ce w pot\u0119pieniu i \u015bmierci \u2013 to nie w pot\u0119pieniu cz\u0142owieka<a href=\"#_ftn9\">[9]<\/a>. Wi\u0105\u017ce si\u0119 tutaj istota wsp\u00f3lnoty Boga z cz\u0142owiekiem oraz Bo\u017ce ukochanie \u015bwiata \u2013 odwieczna, bezinteresowna mi\u0142o\u015b\u0107 i dlatego prawdziwa<a href=\"#_ftn10\">[10]<\/a>. To w\u0142a\u015bnie jest radosn\u0105 tre\u015bci\u0105 Ewangelii \u2013Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 (\u201eB\u00f3g z nami\u201d) i wybranie Jezusa Chrystusa na pocz\u0105tku (J 1:1), a w Nim (Ef 1:4) ka\u017cdego cz\u0142owieka. Jednocze\u015bnie Jezus Chrystus jest wybieraj\u0105cym Bogiem oraz wybranym cz\u0142owiekiem. Dzieje si\u0119 to dzi\u0119ki temu, \u017ce w Chrystusie spe\u0142nia si\u0119 historia, dialog, w kt\u00f3rym dochodzi do spotkania i przebywania razem Boga i cz\u0142owieka, spe\u0142nia si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 obustronnie realizowanego przymierza<a href=\"#_ftn11\">[11]<\/a>. Chrystus jest wybranym cz\u0142owiekiem (J 17:24 i \u0141k 9:35; 23:35), kt\u00f3ry musi cierpie\u0107 i umrze\u0107. B\u00f3g w inkarnacji czyni si\u0119 odpowiedzialnym za rodzaj ludzki, \u015bmier\u0107 i odrzucenie cz\u0142owieka czyni w\u0142asnym odrzuceniem i \u015bmierci\u0105. Tym w\u0142a\u015bnie jest misterium samo oddania si\u0119 Boga oraz Jego radykalna \u0142aska<a href=\"#_ftn12\">[12]<\/a>. W Chrystusie prawdziwie \u201eumar\u0142\u201d sam cz\u0142owiek jako grzesznik. Wed\u0142ug Bartha my wszyscy jako rodzaj ludzki zostali\u015bmy wybrani \u201ew Nim\u201d; nie istniej\u0105 inni wybrani obok Chrystusa, lub poza, ale wy\u0142\u0105cznie w Nim. B\u0119d\u0105c w Nim wybrani s\u0105 ludzie jedynie by we\u0144 wierzyli, tzn. by w Nim kochali Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry umar\u0142 za nich, ale te\u017c zmartwychwsta\u0142<a href=\"#_ftn13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Logicznym nast\u0119pstwem rozumowania w my\u015bl Bartha o powszechno\u015bci \u0142aski jest <em>apokatastasis<\/em>, jednak Barth nie opowiada\u0142 si\u0119 oficjalnie za jej koncepcj\u0105, ostatecznie sk\u0142aniaj\u0105c si\u0119 ku prawdziwemu misterium Bo\u017cego zbawienia, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b zg\u0142\u0119bi\u0107 do ko\u0144ca. Niemniej jednak Barth wola\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ewentualnego b\u0142\u0119du apokatastazy, przepowiada\u0107 \u201eo\u017cywiaj\u0105c\u0105 ewangeli\u0119\u201d ani\u017celi g\u0142osi\u0107 \u201eu\u015bmiercaj\u0105ce prawo\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barth odrzuca wi\u0119c kalwi\u0144skie rozumienie deprawacji cz\u0142owieka oraz podw\u00f3jn\u0105 predestynacj\u0119 wraz z ca\u0142ym systemem rozumienia Boga, cz\u0142owieka oraz roli Chrystusa. Jego teologia przesycona jest poj\u0119ciem wszechogarniaj\u0105cej mi\u0142o\u015bci i \u0142aski Boga, kt\u00f3ry jest \u201eBogiem dla nas\u201d. Inaczej wi\u0119c ni\u017c tradycyjne uj\u0119cie suwerenno\u015bci Boga, kt\u00f3ry jest daleko od cz\u0142owieka. B\u00f3g Bartha jest tu\u017c przy cz\u0142owieku, razem z nim, a cz\u0142owiek ca\u0142y w nim \u2013 razem z upadkiem i ca\u0142ym nieszcz\u0119\u015bciem, jaki przyni\u00f3s\u0142 grzech i \u015bmier\u0107. Trudnym jest bezpo\u015brednie por\u00f3wnanie obu tych koncepcji z uwagi na odmienne konteksty historyczno \u2013 teologiczne oraz rozw\u00f3j i potrzeby my\u015bli teologicznej. Luter i Kalwin tworzyli opozycj\u0119 wobec pelagia\u0144skiej koncepcji zbawienia i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu cz\u0142owieka z Bogiem w dziele odkupienia, kt\u00f3re przenika\u0142y scholastyczn\u0105 teologi\u0119 katolick\u0105 . Barth uwydatnia rol\u0119 i znaczenie osoby i dzie\u0142a Chrystusa tworz\u0105c w opozycji do umoralnienia dogmat\u00f3w i zniwelowania znaczenia\u00a0 ludzkiego grzechu,\u00a0 jego pot\u0119pienia i konsekwencji. Tym samym wyst\u0119puje przeciwko\u00a0 koncepcjom teologii liberalnej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barth pojednanie z Bogiem spostrzega w \u015bwietle przymierza, kt\u00f3re zosta\u0142o z\u0142amane przez cz\u0142owieka ale nie wypowiedziane przez Boga. Jego odwieczne przymierze \u0142aski obejmuje nawet upadek w grzech. To \u201eodwieczne przymierze\u201d Boga z cz\u0142owiekiem nie jest niczym innym ni\u017c Jego \u201eodwiecznym wyborem\u201d cz\u0142owieka<a href=\"#_ftn14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Barth daleki jest r\u00f3wnie\u017c od koncepcji wiedzy uprzedniej arimnian. To, co dokonuje si\u0119 w dziele zbawienia przez Chrystusa jest dokonanym i postanowionym aktem \u0142aski wobec ka\u017cdego cz\u0142owieka. Jest wyci\u0105gni\u0119ta r\u0119k\u0105 pomocy Boga dla Ka\u017cdego. B\u00f3g wybiera ka\u017cdego cz\u0142owieka i wszystkich ludzi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Podsumowanie<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Chrystocentryczna teologia Bartha natchn\u0119\u0142a nowym duchem ewangelick\u0105 teologi\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, zrywaj\u0105c z liberaln\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 i otwieraj\u0105c nowy rozdzia\u0142 teologii \u2013 neoortodoksj\u0119. Niesamowitym, jest \u017ce tworz\u0105c w czasach upadku cz\u0142owieka, degradacji moralno\u015bci ludzko\u015bci i przesytu cierpieniem, Barth tak optymistycznie potrafi\u0142 spojrze\u0107 na cz\u0142owieka. Si\u0142\u0119 t\u0105 czerpa\u0142 z Chrystusa, z odwiecznej \u0142aski Boga. Pchn\u0105\u0142 doktryn\u0119 o predestynacji na ca\u0142kiem nowe tory, tworz\u0105c now\u0105 perspektyw\u0119 spojrzenia na przymierze, odkupienie i plan zbawienia. Stwarza to silny odd\u017awi\u0119k nie tylko w \u015bwiecie spekulacji teologicznych, ale r\u00f3wnie\u017c w duszpasterstwie i teologii pastoralnej, gdzie ka\u017cdy poszczeg\u00f3lny cz\u0142owiek czeka na nadziej\u0119, dla siebie i dla swoich bliskich. Nowe \u015bwiat\u0142o, jakie rzuca Barth na doktryn\u0119 predestynacji, jest od\u015bwie\u017ceniem radosnej nowiny o \u201eBogu dla nas\u201d i \u201eBogu z nami\u201d. Niczego tak bardzo cz\u0142owiek nie potrzebuje jak mi\u0142o\u015bci Chrystusa i nadziei, jak\u0105 On daje w \u015bwiecie pewnym niepewno\u015bci i cierpienia. Zanim zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w my\u015bl tego teologa, musimy najpierw przyj\u0105\u0107 Chrystologiczn\u0105 perspektyw\u0119, gdzie osoba i dzie\u0142o Chrystusa jest swoistym pryzmatem, kt\u00f3ry zmienia ca\u0142kowicie obraz i znaczenie wszystkich rzeczy i prawd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bibliografia:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. Ks. A. Nossol, <em>Chrystologia Karola Bartha<\/em>, KUL, Lublin 1979.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. K. Karski, <em>Teologia XX wieku<\/em>, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3.\u00a0 <em>Jednota<\/em>. Miesi\u0119cznik religijno-spo\u0142eczny 6-7\/82 (1982).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4. Witold Benedyktowicz, <em>Solid Deo Gloria (O teologii Karola Bartha)<\/em>, Znak, Nr 167(2) luty 1969, s. 196-208.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">5. Witold Benedyktowicz, <em>Barth i Bultmann. <\/em><em>Paralele \u2013 r\u00f3\u017cnice &#8211; dope\u0142nienia<\/em>, Rocznik Teologiczny XI (1969)-z.1, s. 129-139.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">6. H.G. P\u00f6hlmann, <em>Kompendium dogmatyki ewangelickiej<\/em>, skrypt ChAT.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">7. Ericson N.J., <em>Christian Theology<\/em>, Grand Rapids, Michigan 1999.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">8. H. Pietras SJ, <em>Pocz\u0105tki teologii Ko\u015bcio\u0142a<\/em>, Wam, Krak\u00f3w 2000.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9. R. E. Olsen, <em>Historia teologii chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>, CHIB, Warszawa 2003.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">10. A. E. McGrath, <em>Historical Theology<\/em>, BlackWell, Oxford 1998.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">11. <em>The Dictionary of Historical Theology<\/em>,[ red.T.A. Hart], Grand Rapids, Michigan 2000.<strong> <\/strong><\/p>\n<hr style=\"text-align: justify;\" size=\"1\" \/>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a> W oparciu o: Ericson N.J., <em>Christian Theology<\/em>, Grand Rapids, Michigan 1999.Rdz.44. oraz H.G. P\u00f6hlmann, <em>Kompendium dogmatyki ewangelickiej<\/em>, X \u2013 De Gratia, skrypt ChAT.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> H. Pietras SJ, <em>Pocz\u0105tki teologii Ko\u015bcio\u0142a<\/em>, Wam, Krak\u00f3w 2000, s.305.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> R. E. Olsen, <em>Historia teologii chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>, CHIB, Warszawa 2003,s. 503.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> <em>The Dictionary of Historical Theology<\/em>,[ red. T.A. Hart], Grand Rapids, Michigan 2000, s. 34.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> K. Karski, <em>Teologia XX wieku<\/em>, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971,s. 46.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> R. E. Olsen, <em>Historia teologii chrze\u015bcija\u0144skiej<\/em>, CHIB, Warszawa 2003, s. 626.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> K. Barth, <em>Wyb\u00f3r tekst\u00f3w Karola Bartha &#8211;<\/em> <em>Kirchliche Dogmatik<\/em>, \u201eJednota\u201d nr.6-7 (1982), s.45.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref9\">[9]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref10\">[10]<\/a> Ks. A. Nossol, <em>Chrystologia Karola Bartha<\/em>, KUL, Lublin 1979, s.64.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref11\">[11]<\/a> K. Barth, <em>Wyb\u00f3r tekst\u00f3w Karola Bartha &#8211;<\/em> <em>Kirchliche Dogmatik<\/em>, \u201eJednota\u201d nr.6-7 (1982), s.44.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref12\">[12]<\/a> Ks. A. Nossol, <em>Chrystologia Karola Bartha<\/em>, KUL, Lublin 1979, s.64.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref13\">[13]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"#_ftnref14\">[14]<\/a> H.G. P\u00f6hlmann, <em>Kompendium dogmatyki ewangelickiej<\/em>.<em>X- De Gratia.<\/em> skrypt ChAT.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Karol Barth \u017cy\u0142 w trudnych i wymagaj\u0105cych czasach. Dwie wojny \u015bwiatowe w pierwszej po\u0142owie dwudziestego wieku przynios\u0142y nie tylko wiele ludzkiego cierpienia ale i \u015bwiadectwo upadku cz\u0142owieka, jego zagubienia i beznadziei. Patrz\u0105c na te wydarzenia nie trudno odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do koncepcji ca\u0142kowitej deprawacji cz\u0142owieka, brn\u0105\u0107 w pesymizm i dekadentyzm moralno\u015bci. Dlaczego Karol Barth nie poszed\u0142 t\u0105 drog\u0105? Kr\u00f3tki zarys historyczny dogmatu predestynacji [1] O\u00a0 pocz\u0105tkach rozwoju dogmatu predestynacji mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 od czas\u00f3w dzia\u0142alno\u015bci \u015aw. Augustyna. Rozw\u00f3j my\u015bli Augustyna o predestynacji oraz ludzkiej deprawacji, mia\u0142 miejsce na tle jego sporu z Pelagiuszem. Augustyn podkre\u015bli\u0142 powag\u0119 grzechu Adama i jego uniwersalnego znaczenia w kondycji rodzaju ludzkiego. Obraz Bo\u017cy w cz\u0142owieku nie zosta\u0142 ca\u0142kowicie zniszczony, ale utracili\u015bmy wolno\u015b\u0107 Adama, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mia\u0142 on wyb\u00f3r nie grzeszy\u0107. Bez \u0142aski Bo\u017cej nie jeste\u015bmy w stanie unikn\u0105\u0107 grzechu, a ku dobrym uczynkom, tej \u0142aski potrzebujemy jeszcze wi\u0119cej. Ludzka wolno\u015b\u0107 ogranicza si\u0119 do obszaru grzechu: wybra\u0107 ten albo ten grzech &#8211; natur\u0105 czyn\u00f3w i wybor\u00f3w ludzkich jest grzech. To \u0142aska Bo\u017ca przywraca nam pe\u0142n\u0105 wolno\u015b\u0107 \u2013 mo\u017cno\u015b\u0107 oparcia si\u0119 grzechom, jak r\u00f3wnie\u017c wolno\u015b\u0107 do czynienia dobra. \u0141aska, cho\u0107 nie mo\u017cna jej si\u0119 oprze\u0107, dzia\u0142a zgodnie z nasz\u0105 wol\u0105, dzi\u0119ki oddzia\u0142ywaniu Boga na okoliczno\u015bci (warunki) oraz nasz\u0105 wol\u0119. Dlatego, \u017ce skuteczno\u015b\u0107 \u0142aski nie niweczy wolno\u015bci ludzkiej, Chrystus jest tak\u017ce s\u0119dzi\u0105 ludzkich czyn\u00f3w. Augustyn podkre\u015bla rol\u0119 odkupie\u0144cz\u0105 Chrystusa, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u201esprawiedliwo\u015b\u0107 wr\u00f3ci\u0142a na ziemi\u0119\u201d, gdy\u017c ma ona fundament w Bo\u017cym synostwie (O Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej XIII,14,18). Cz\u0142owiek mo\u017ce wytrwa\u0107 w tej sprawiedliwo\u015bci dzi\u0119ki \u0142asce Ducha \u015awi\u0119tego[2]. \u0141aska nie jest czym\u015b naturalnym, ani nawet samym prawem czy usprawiedliwieniem, ale pomoc\u0105 Bo\u017c\u0105 aby m\u00f3c czyni\u0107 dobrze \u2013 to, co prawo nakazuje, jak i by\u0107 uzdolnionym do unikania z\u0142a. Jest ona absolutnie konieczna do nawr\u00f3cenia, do unikni\u0119cia grzechu i do zbawienia. \u017beby j\u0105 otrzyma\u0107 nale\u017cy si\u0119 modli\u0107, jednak pozostaje ona zawsze wolnym darem Boga oraz Jego wyboru. Augustyn nie t\u0142umaczy dlaczego B\u00f3g nie ka\u017cdego obdarowuje darem \u0142aski, kt\u00f3rej nie mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107 i kt\u00f3ra jest zdolna kruszy\u0107 ka\u017cd\u0105 zatwardzia\u0142o\u015b\u0107 serca[3]. Pozostaje to kwesti\u0105 Bo\u017cego misterium. My\u015bl Augustyna o predestynacji oraz grzechu pierworodnym mo\u017cemy lepiej zrozumie\u0107 w \u015bwietle pelagia\u0144skiej nauki o cz\u0142owieku i zbawieniu. Nieco p\u00f3\u017aniej Anzelm godzi\u0142 pogl\u0105dy Augustyna z przekonaniem o wolno\u015bci woli ludzkiej. Twierdzi\u0142, \u017ce osoba, kt\u00f3ra mo\u017ce czyni\u0107 tylko dobro (wybrana pod \u0142ask\u0105 Boga) jest bardziej wolna od osoby, kt\u00f3ra mo\u017ce czyni\u0107 jedynie z\u0142o, pozostaj\u0105c niewolnikiem grzechu (Anzelm, On Freedom of Choice 1). Podobne stanowisko reprezentowa\u0142 Piotr Lombard. Tomasz z Akwinu id\u0105c my\u015bl\u0105 Augustyna, rozr\u00f3\u017cnia\u0142 mi\u0119dzy og\u00f3ln\u0105 wol\u0105 Bo\u017c\u0105: aby wszyscy byli zbawieni oraz mi\u0119dzy szczeg\u00f3ln\u0105: wybranie poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b ku zbawieniu oraz pot\u0119pienie pozosta\u0142ych (\u015aw. Tomasz z Akwinu, Suma Teologiczna,cz.1,pyt.23,art.4). Do czas\u00f3w Reformacji teologia katolicka sk\u0142ania\u0142a si\u0119 ku pelagia\u0144skim koncepcjom odkupienia, k\u0142ad\u0105c akcent na uprzedni\u0105 wiedz\u0119 Boga o warto\u015bci poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka id\u0105c za my\u015bl\u0105 Dunsa Szkota. Ponown\u0105 pr\u00f3b\u0119 wyostrzenia nauki o predestynacji podj\u0105\u0142 Marcin Luter. Podkre\u015bli\u0142 on szczeg\u00f3lne znaczenie suwerenno\u015bci Boga w okazaniu \u0142aski i wyborze poszczeg\u00f3lnego cz\u0142owieka. Swoje rozumowanie opiera\u0142 o przyk\u0142ady ze Starego Testamentu \u2013 histori\u0119 o wybraniu Izaaka a odrzuceniu Ismaela, czy wybraniu Jakuba a odrzuceniu Ezawa (M. Luter, Komentarz do Listu do Rzymian). Luter w swojej my\u015bli ponownie podnosi problem ludzkiej kondycji oraz grzechu pierworodnego, w jakby dialektycznej rzeczywisto\u015bci Bo\u017cej \u0142aski i\u00a0 Jego ojcowskiej mi\u0142o\u015bci i sprawiedliwo\u015bci (M. Luter, O niewolnej woli) Jan Kalwin w tym samym duchu obrony suwerenno\u015bci Bo\u017cej, widzi wybranie ku zbawieniu jednych i wybranie ku pot\u0119pieniu innych, jako akt wolnej woli Boga. Jednocze\u015bnie, cho\u0107 to dla nas tajemnica, czyni to w pe\u0142ni sprawiedliwie i nieskazitelnie. Kalwin i Luter oraz ich p\u00f3\u017aniejsi nast\u0119pcy zak\u0142adaj\u0105 Bo\u017c\u0105 sprawiedliwo\u015b\u0107 w dokonywaniu predestynacji a priori, nie t\u0142umacz\u0105c zawi\u0142o\u015bci i pozornej sprzeczno\u015bci w spojrzeniu na ten temat w ludzkiej perspektywie. Teodor Beza w my\u015bleniu poszed\u0142 jeszcze dalej, stwierdzaj\u0105c, \u017ce B\u00f3g sprawia, \u017ce ludzie grzesz\u0105. Decyzj\u0119 o predestynacji zak\u0142ada on jako logicznie poprzedzaj\u0105c\u0105 Bo\u017c\u0105 decyzj\u0119 o stworzeniu. St\u0105d nast\u0119puje wniosek, \u017ce B\u00f3g stwarza niekt\u00f3rych ludzi, po to, by ich pot\u0119pi\u0107. Podw\u00f3jna predestynacja na przestrzeni wiek\u00f3w szczeg\u00f3lnie by\u0142a podkre\u015blana i uwydatnia\u0142a si\u0119 w pogl\u0105dach, kt\u00f3re umownie okre\u015bla si\u0119 mianem kalwinizmu. Najistotniejszymi filarami tej my\u015bli s\u0105:\u00a0 pogl\u0105d o ca\u0142kowitym zepsuciu rodzaju ludzkiego, suwerenno\u015b\u0107 Boga, bezwarunkowa podw\u00f3jna predestynacja, ograniczony okup Chrystusa, nieodparta \u0142aska oraz wytrwanie \u015bwi\u0119tych. Kalwini\u015bci rozwin\u0119li i pog\u0142\u0119bili pogl\u0105d na powszechne zepsucie rodzaju ludzkiego w wyniku obci\u0105\u017cenia grzechem pierworodnym. Cz\u0142owiek utraci\u0142 wszelka zdolno\u015b\u0107 czynienia dobrze czy nawr\u00f3cenia. Sztandarowym wersetem jest List do Efezjan 2:1-3 (r\u00f3wnie\u017c Rz 3:1-23; II Kor 4:3-4). Wyb\u00f3r wi\u0119c ku zbawieniu czy pot\u0119pieniu cz\u0142owieka le\u017cy w Bo\u017cej suwerennej i wolnej woli. Jako ludzie nie mo\u017cemy temu ani zapobiec ani si\u0119 do tego przyczyni\u0107, czy te\u017c tego zmieni\u0107. Wybranie wi\u0119c jest suwerenne, skuteczne, odwieczne, bezwarunkowe, nieodwo\u0142alne. Podw\u00f3jna predestynacja polega na suwerennej decyzji przyj\u015bcia Boga do cz\u0142owieka w swojej nieodpartej \u0142asce oraz przej\u015bcie biernie obok tych, kt\u00f3rzy przeznaczeni s\u0105 ku pot\u0119pieniu. Stan zguby niewybranych przypisuje si\u0119 ich w\u0142asnemu wyborowi i grzechowi, a nie aktywnej decyzji Boga, b\u0105d\u017a Bo\u017cej decyzji omissio a nie commissio. Brak ludzkiego poj\u0119cia Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci tak rozumianej, kalwini\u015bci t\u0142umacz\u0105 wy\u017cszo\u015bci\u0105 i niepoj\u0119to\u015bci\u0105 Istoty Boskiej oraz ograniczono\u015bci ludzkiego pojmowania. Jako niedoskona\u0142e stworzenia nie mamy prawa os\u0105dza\u0107 Boga w Jego doskona\u0142ych postanowieniach, poniewa\u017c nie mamy zdolno\u015bci ich poj\u0105\u0107 (Rz 9:20-21). Przeciwwag\u0105 tych pogl\u0105d\u00f3w jest zjawisko umownie okre\u015blane arminianizmem. Stoi ono w opozycji do pogl\u0105d\u00f3w kalwi\u0144skich, obejmuj\u0105c pod wsp\u00f3lnym mianownikiem wiele pogl\u0105d\u00f3w teologicznych w obr\u0119bie ewangelicznych \u015brodowisk \u0142\u0105cznie z liberalizmem oraz teologi\u0105 katolick\u0105. Zapocz\u0105tkowa\u0142 je Jakub Arminiusz \u017cyj\u0105cy na prze\u0142omie XVI i XVII wieku w Amsterdamie. W osiemnastym wieku John Wesley spopularyzowa\u0142 arminianizm. G\u0142\u00f3wnymi filarami tego pogl\u0105du jest za\u0142o\u017cenie o Bo\u017cej ch\u0119ci zbawienia wszystkich ludzi (I Tm 2:3-4) oraz o powszechnej zdolno\u015bci cz\u0142owieka do nawr\u00f3cenia, zawierzenia Ewangelii. Tym samym cz\u0142owiek nie jest ca\u0142kowicie zdeprawowany. B\u00f3g dokonuje jednak predestynacji, dzi\u0119ki wiedzy uprzedniej o tych, kt\u00f3rzy przyjm\u0105 Jego dar \u0142aski zbawienia oraz wytrwaj\u0105 (Rz 8:29; IP 1:1-2). Cz\u0142owiek we w\u0142asnych wyborach ci\u0105gle podejmuje decyzj\u0119 post\u0119powania wbrew lub wed\u0142ug woli Bo\u017cej, jest niezale\u017cny ale i w pe\u0142ni odpowiedzialny przed Bogiem za pope\u0142nione wybory. Nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 poj\u0119cie Bo\u017cej opatrzno\u015bci od Bo\u017cej predestynacji. W swojej opatrzno\u015bci B\u00f3g postanowi\u0142 przyzwoli\u0107 na upadek Adama i Ewy, a wraz z nimi rodzaju ludzkiego. Arminiusz wierzy\u0142 w samoograniczenie Boga i prawdziw\u0105 wolno\u015b\u0107 cz\u0142owieka w zakresie wsp\u00f3lnoty przymierza. Z tego wzgl\u0119du Bo\u017ce postanowienia predestynacji dotycz\u0105 jedynie ludzi jako grzesznik\u00f3w po upadku w grzech, a nie samego upadku. B\u00f3g przewidzia\u0142 upadek cz\u0142owieka, ale go nie planowa\u0142, ani przygotowa\u0142.[4] Tym samym plan zbawienia, jaki B\u00f3g przygotowa\u0142 w Jezusie Chrystusie jest odpowiedzi\u0105 na upadek cz\u0142owieka. Chrystus umar\u0142 za ka\u017cdego i za wszystkich, decyzja odpowiedzi na Bo\u017cy dar zbawienia nale\u017cy do cz\u0142owieka. Negatywny wi\u0119c wyb\u00f3r jest zawsze wyborem cz\u0142owieka, jako ca\u0142kowicie wolnej i zdolnej do danego wyboru jednostki[5]. Barthia\u0144ska reinterpretacja predestynacji Barth doktryn\u0119 o predestynacji postrzega w swoisty, chrystocentryczny intensywnie uniwersalistyczny spos\u00f3b. Jest ona wsp\u00f3lnym mianownikiem jego teologii. Tu w\u0142a\u015bnie spotyka si\u0119 wszystko co Barth m\u00f3wi o Bogu i cz\u0142owieku, stworzeniu i zbawieniu, opatrzno\u015bci i pojednaniu[6]. Dlatego r\u00f3wnie\u017c predestynacj\u0119 spostrzega w wydarzeniu ofiary Chrystusa. Wyb\u00f3r z \u0142aski, jest pocz\u0105tkiem odwiecznym wszystkich dr\u00f3g i postanowie\u0144 Boga w osobie, dziele i wydarzeniu Chrystusa. Barth d\u0105\u017cy\u0142 do zr\u00f3wnowa\u017cenia Bo\u017cej transcendencji z Jego immanencj\u0105, okre\u015blaj\u0105c Boga jako \u201etego, kt\u00f3ry kocha w wolno\u015bci\u201d[7]. W\u0142a\u015bnie w wolno\u015bci i \u0142asce B\u00f3g zajmuje miejsce grzesznego cz\u0142owieka, wraz z konsekwencjami tego czynu \u2013 czyli odrzuceniem, pot\u0119pieniem i zap\u0142at\u0105 za grzech. Wyb\u00f3r cz\u0142owieka jest wi\u0119c ca\u0142kowicie i zawsze pozytywny, poniewa\u017c B\u00f3g\u00a0 cz\u0142owiekowi m\u00f3wi \u201etak\u201d aby mia\u0142 udzia\u0142 w zbawieniu, Bo\u017cej chwale. B\u00f3g chce straci\u0107 aby cz\u0142owiek m\u00f3g\u0142 zyska\u0107[8]. W wybraniu Jezusa Chrystusa, kt\u00f3ry jest odwieczn\u0105 wol\u0105 Boga, B\u00f3g przeznaczy\u0142 cz\u0142owiekowi wybranie, zbawienie i \u017cycie, a sobie samemu pot\u0119pienie. S\u0105d i sprawiedliw\u0105 zap\u0142at\u0119 za grzech bierze na siebie Syn Bo\u017cy, a wi\u0119c sam B\u00f3g. Predestynacja zatem, o ile obejmuje tak\u017ce wy\u0142\u0105czenie i odrzucenie \u2013 to nie odrzucenie cz\u0142owieka; o ile ma odniesienie tak\u017ce w pot\u0119pieniu i \u015bmierci \u2013 to nie w pot\u0119pieniu cz\u0142owieka[9]. Wi\u0105\u017ce si\u0119 tutaj istota wsp\u00f3lnoty Boga z cz\u0142owiekiem oraz Bo\u017ce ukochanie \u015bwiata \u2013 odwieczna, bezinteresowna mi\u0142o\u015b\u0107 i dlatego prawdziwa[10]. To w\u0142a\u015bnie jest radosn\u0105 tre\u015bci\u0105 Ewangelii \u2013Bo\u017ca mi\u0142o\u015b\u0107 (\u201eB\u00f3g z nami\u201d) i wybranie Jezusa Chrystusa na pocz\u0105tku (J 1:1), a w Nim (Ef 1:4) ka\u017cdego cz\u0142owieka. Jednocze\u015bnie Jezus Chrystus jest wybieraj\u0105cym Bogiem oraz wybranym cz\u0142owiekiem. Dzieje si\u0119 to dzi\u0119ki temu, \u017ce w Chrystusie spe\u0142nia si\u0119 historia, dialog, w kt\u00f3rym dochodzi do spotkania i przebywania razem Boga i cz\u0142owieka, spe\u0142nia si\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 obustronnie realizowanego przymierza[11]. Chrystus jest wybranym cz\u0142owiekiem (J 17:24 i \u0141k 9:35; 23:35), kt\u00f3ry musi cierpie\u0107 i umrze\u0107. B\u00f3g w inkarnacji czyni si\u0119 odpowiedzialnym za rodzaj ludzki, \u015bmier\u0107 i odrzucenie cz\u0142owieka czyni w\u0142asnym odrzuceniem i \u015bmierci\u0105. Tym w\u0142a\u015bnie jest misterium samo oddania si\u0119 Boga oraz Jego radykalna \u0142aska[12]. W Chrystusie prawdziwie \u201eumar\u0142\u201d sam cz\u0142owiek jako grzesznik. Wed\u0142ug Bartha my wszyscy jako rodzaj ludzki zostali\u015bmy wybrani \u201ew Nim\u201d; nie istniej\u0105 inni wybrani obok Chrystusa, lub poza, ale wy\u0142\u0105cznie w Nim. B\u0119d\u0105c w Nim wybrani s\u0105 ludzie jedynie by we\u0144 wierzyli, tzn. by w Nim kochali Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry umar\u0142 za nich, ale te\u017c zmartwychwsta\u0142[13]. Logicznym nast\u0119pstwem rozumowania w my\u015bl Bartha o powszechno\u015bci \u0142aski jest apokatastasis, jednak Barth nie opowiada\u0142 si\u0119 oficjalnie za jej koncepcj\u0105, ostatecznie sk\u0142aniaj\u0105c si\u0119 ku prawdziwemu misterium Bo\u017cego zbawienia, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b zg\u0142\u0119bi\u0107 do ko\u0144ca. Niemniej jednak Barth wola\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 ewentualnego b\u0142\u0119du apokatastazy, przepowiada\u0107 \u201eo\u017cywiaj\u0105c\u0105 ewangeli\u0119\u201d ani\u017celi g\u0142osi\u0107 \u201eu\u015bmiercaj\u0105ce prawo\u201d. Barth odrzuca wi\u0119c kalwi\u0144skie rozumienie deprawacji cz\u0142owieka oraz podw\u00f3jn\u0105 predestynacj\u0119 wraz z ca\u0142ym systemem rozumienia Boga, cz\u0142owieka oraz roli Chrystusa. Jego teologia przesycona jest poj\u0119ciem wszechogarniaj\u0105cej mi\u0142o\u015bci i \u0142aski Boga, kt\u00f3ry jest \u201eBogiem dla nas\u201d. Inaczej wi\u0119c ni\u017c tradycyjne uj\u0119cie suwerenno\u015bci Boga, kt\u00f3ry jest daleko od cz\u0142owieka. B\u00f3g Bartha jest tu\u017c przy cz\u0142owieku, razem z nim, a cz\u0142owiek ca\u0142y w nim \u2013 razem z upadkiem i ca\u0142ym nieszcz\u0119\u015bciem, jaki przyni\u00f3s\u0142 grzech i \u015bmier\u0107. Trudnym jest bezpo\u015brednie por\u00f3wnanie obu tych koncepcji z uwagi na odmienne konteksty historyczno \u2013 teologiczne oraz rozw\u00f3j i potrzeby my\u015bli teologicznej. Luter i Kalwin tworzyli opozycj\u0119 wobec pelagia\u0144skiej koncepcji zbawienia i wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aniu cz\u0142owieka z Bogiem w dziele odkupienia, kt\u00f3re przenika\u0142y scholastyczn\u0105 teologi\u0119 katolick\u0105 . Barth uwydatnia rol\u0119 i znaczenie osoby i dzie\u0142a Chrystusa tworz\u0105c w opozycji do umoralnienia dogmat\u00f3w i zniwelowania znaczenia\u00a0 ludzkiego grzechu,\u00a0 jego pot\u0119pienia i konsekwencji. Tym samym wyst\u0119puje przeciwko\u00a0 koncepcjom teologii liberalnej. Barth pojednanie z Bogiem spostrzega w \u015bwietle przymierza, kt\u00f3re zosta\u0142o z\u0142amane przez cz\u0142owieka ale nie wypowiedziane przez Boga. Jego odwieczne przymierze \u0142aski obejmuje nawet upadek w grzech. To \u201eodwieczne przymierze\u201d Boga z cz\u0142owiekiem nie jest niczym innym ni\u017c Jego \u201eodwiecznym wyborem\u201d cz\u0142owieka[14]. Barth daleki jest r\u00f3wnie\u017c od koncepcji wiedzy uprzedniej arimnian. To, co dokonuje si\u0119 w dziele zbawienia przez Chrystusa jest dokonanym i postanowionym aktem \u0142aski wobec ka\u017cdego cz\u0142owieka. Jest wyci\u0105gni\u0119ta r\u0119k\u0105 pomocy Boga dla Ka\u017cdego. B\u00f3g wybiera ka\u017cdego cz\u0142owieka i wszystkich ludzi. Podsumowanie Chrystocentryczna teologia Bartha natchn\u0119\u0142a nowym duchem ewangelick\u0105 teologi\u0119 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105, zrywaj\u0105c z liberaln\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105 i otwieraj\u0105c nowy rozdzia\u0142 teologii \u2013 neoortodoksj\u0119. Niesamowitym, jest \u017ce tworz\u0105c w czasach upadku cz\u0142owieka, degradacji moralno\u015bci ludzko\u015bci i przesytu cierpieniem, Barth tak optymistycznie potrafi\u0142 spojrze\u0107 na cz\u0142owieka. Si\u0142\u0119 t\u0105 czerpa\u0142 z Chrystusa, z odwiecznej \u0142aski Boga. Pchn\u0105\u0142 doktryn\u0119 o predestynacji na ca\u0142kiem nowe tory, tworz\u0105c now\u0105 perspektyw\u0119 spojrzenia na przymierze, odkupienie i plan zbawienia. Stwarza to silny odd\u017awi\u0119k nie tylko w \u015bwiecie spekulacji teologicznych, ale r\u00f3wnie\u017c w duszpasterstwie i teologii pastoralnej, gdzie ka\u017cdy poszczeg\u00f3lny cz\u0142owiek czeka na nadziej\u0119, dla siebie i dla swoich bliskich. Nowe \u015bwiat\u0142o, jakie rzuca Barth na doktryn\u0119 predestynacji, jest od\u015bwie\u017ceniem radosnej nowiny o \u201eBogu dla nas\u201d i \u201eBogu z nami\u201d. Niczego tak bardzo cz\u0142owiek nie potrzebuje jak mi\u0142o\u015bci Chrystusa i nadziei, jak\u0105 On daje w \u015bwiecie pewnym niepewno\u015bci i cierpienia. Zanim zag\u0142\u0119bimy si\u0119 w my\u015bl tego teologa, musimy najpierw przyj\u0105\u0107 Chrystologiczn\u0105 perspektyw\u0119, gdzie osoba i dzie\u0142o Chrystusa jest swoistym pryzmatem, kt\u00f3ry zmienia ca\u0142kowicie obraz i znaczenie wszystkich rzeczy i prawd. ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Bibliografia: 1. Ks. A. Nossol, Chrystologia Karola Bartha, KUL, Lublin 1979. 2. K. Karski, Teologia XX wieku, Wiedza Powszechna, Warszawa 1971. 3.\u00a0 Jednota. Miesi\u0119cznik religijno-spo\u0142eczny 6-7\/82 (1982). 4. Witold Benedyktowicz, Solid Deo Gloria (O teologii Karola Bartha), Znak, Nr 167(2) luty 1969, s. 196-208. 5. Witold Benedyktowicz, Barth i Bultmann. Paralele \u2013 r\u00f3\u017cnice &#8211; dope\u0142nienia, Rocznik Teologiczny XI (1969)-z.1, s. 129-139. 6. H.G. P\u00f6hlmann, Kompendium dogmatyki ewangelickiej, skrypt ChAT. 7. Ericson N.J., Christian Theology, Grand Rapids, Michigan 1999. 8. H. Pietras SJ, Pocz\u0105tki teologii Ko\u015bcio\u0142a, Wam, Krak\u00f3w&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=249"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":254,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/249\/revisions\/254"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=249"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=249"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=249"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}