{"id":795,"date":"2013-09-21T21:55:38","date_gmt":"2013-09-21T21:55:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=795"},"modified":"2019-09-25T18:26:38","modified_gmt":"2019-09-25T18:26:38","slug":"kobieca-sakramentologia-i-liturgia","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/?p=795","title":{"rendered":"Kobieca sakramentologia i liturgia"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 kobiet i kobieca siostrzano\u015b\u0107 daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzania kobietom nowej praktyki religijnej<a title=\"\" href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>, nowych form wsp\u00f3lnotowych oraz tworzenia nowej liturgii. Feministki podkre\u015blaj\u0105, \u017ce chrze\u015bcija\u0144skie sakramenty s\u0105 obrz\u0119dami silnie skupionymi na przekazywaniu (nowego) \u017cycia. Chrzest jest nowym narodzeniem ku wiecznemu \u017cyciu; komunia \u015bwi\u0119ta jest \u201echlebem \u017cycia\u201d (przez niekt\u00f3rych por\u00f3wnywana do mleka matki i sta\u0142ego pokarmu), sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa chroni i u\u015bwi\u0119ca \u017ar\u00f3d\u0142o naturalnego \u017cycia; sakrament pojednania przywraca \u017cyciu pe\u0142ni\u0119. Owa perspektywa rozumienia sakramentu, jako dawania \u017cycia i jego ochrony, koresponduje z kobiec\u0105 si\u0142\u0105 dawania \u017cycia i anga\u017cowaniem si\u0119 w jego ochron\u0119, piel\u0119gnacj\u0119 wzrostu i wychowywanie<a title=\"\" href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>. <img loading=\"lazy\" class=\"alignright  wp-image-796\" style=\"margin: 4px;\" title=\"bp\" src=\"http:\/\/www.moniazuber.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/bp.jpg\" alt=\"\" width=\"420\" height=\"294\" srcset=\"http:\/\/www.moniazuber.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/bp.jpg 600w, http:\/\/www.moniazuber.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/09\/bp-300x210.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 420px) 100vw, 420px\" \/>Feministyczna sakramentologia umo\u017cliwia kobietom ich biologiczn\u0105 si\u0142\u0119 realizowa\u0107 w przestrzeni liturgicznej i duszpasterskiej Ko\u015bcio\u0142a, doceniaj\u0105c to, co w kulturze patriarchalnej by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142em kobiecej izolacji i opresji. Kobiety, b\u0119d\u0105ce duchownymi szafarz\u0105 sakramentami, otwieraj\u0105 ko\u015bcieln\u0105, liturgiczn\u0105 przestrze\u0144 dzia\u0142ania \u0142aski poprzez sakramenty \u2013 jednocze\u015bnie daj\u0105ce \u017cycie i wskazuj\u0105ce na \u017cycie wieczne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Warto zaznaczy\u0107, \u017ce egalitaryzm feminizmu sprawia, \u017ce duchowne kobiety k\u0142ad\u0105 nacisk na wsp\u00f3lnotowy charakter liturgii i sakramentologii, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w nowych formach liturgicznych, innej organizacji przestrzennej budynk\u00f3w sakralnych. Duchowo\u015b\u0107 feministyczna opowiada si\u0119 za jedno\u015bci\u0105 duchowo-fizyczn\u0105, uzdrawiaj\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i duchow\u0105 si\u0142\u0105, moc\u0105, kt\u00f3ra w przeciwie\u0144stwie do hierarchicznej \u201esi\u0142y nad\u201d, jest \u201esi\u0142\u0105 do, dla\u201d pozwalaj\u0105c\u0105 rozwin\u0105\u0107 naturalny potencja\u0142. Feministki g\u0142osz\u0105 \u201eBosko\u015b\u0107\u201d jako \u017ar\u00f3d\u0142o tej si\u0142y, mocy, jako uzdolniaj\u0105c\u0105, daj\u0105c\u0105 potencja\u0142 \u017cyciu ludzkiemu oraz \u017ar\u00f3d\u0142o niehierarchicznej, nieautorytarnej, nierywalizuj\u0105cej wsp\u00f3lnoty<a title=\"\" href=\"#_ftn3\">[3]<\/a>. Bycie kobiet\u0105, \u017cycie w siostrzano\u015bci i pod opiek\u0105 Bosko\u015bci, przynosi feministkom do\u015bwiadczenie si\u0142y kreatywno\u015bci, uzdrawiania, dawania \u017cycia w samym \u201esercu \u015bwiata\u201d<a title=\"\" href=\"#_ftn4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kobiety zajmuj\u0105ce si\u0119 feministyczn\u0105 teologi\u0105 d\u0105\u017c\u0105 przede wszystkim do przemiany i nowych wizji teologii oraz prowadz\u0105 do nowej misji i nowego rozumienia wsp\u00f3lnoty<a title=\"\" href=\"#_ftn5\">[5]<\/a>. Teolo\u017cki postuluj\u0105, aby teologia jako dyscyplina naukowa wr\u00f3ci\u0142a do swojego charakteru wsp\u00f3lnotowo\u015bci i ca\u0142o\u015bciowo\u015bci. Feministki nie chc\u0105 zaw\u0119\u017ca\u0107 si\u0119 do abstrakcyjnych analiz oraz intelektualnych dyskusji, ale anga\u017cowa\u0107 w ca\u0142y zakres ludzkiego religijnego do\u015bwiadczenia, np. rytua\u0142y, symbole, teatr, muzyk\u0119, ruch, taniec czy obrazy. Takie feministyczne uroczysto\u015bci nie oddzielaj\u0105 sfery sacrum od profanum, religii od codzienno\u015bci. Kobiety k\u0142ad\u0105 r\u00f3wnie\u017c nacisk na wolno\u015b\u0107 w wyra\u017caniu w\u0142asnych emocji i ekspresji duchowych. W liturgii<strong> <\/strong>kobiety mog\u0105 wyra\u017ca\u0107 zar\u00f3wno sw\u00f3j gniew i frustracj\u0119 wobec ciemi\u0119\u017cc\u00f3w, jak i w\u0142asne nowe wizje, nadziej\u0119 nadchodz\u0105cej <em>nowej ziemi i nowego nieba<\/em>, oraz nowych mo\u017cliwo\u015bci przeznaczonych dla stworze\u0144 <em>nowych istot<\/em> oraz <em>nowych struktur<\/em><a title=\"\" href=\"#_ftn6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liturgia tworzona przez kobiety jest innowacyjna pod wzgl\u0119dem j\u0119zyka, poniewa\u017c dba o inkluzyjno\u015b\u0107 zar\u00f3wno okre\u015ble\u0144 dotycz\u0105cym wiernych (\u201esiostry i bracia\u201d), jak i okre\u015ble\u0144 dotycz\u0105cych Boga (\u201enasz Ojciec i Matka\u201d). Wsp\u00f3lne czytania responsoryczne podzielone s\u0105 na cz\u0119\u015bci do czytania dla kobiet i dla m\u0119\u017cczyzn. Reinterpretacja biblijnych tekst\u00f3w, kt\u00f3re uwa\u017cane s\u0105 przez teolo\u017cki za \u017ar\u00f3d\u0142a legitymizacji opresji kobiet, id\u0105 w parze z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dyskusji nad nimi, krytyki czy te\u017c wyra\u017cenia gniewu, z\u0142o\u015bci wobec z\u0142a, jakie dotkn\u0119\u0142o kobiety poprzez ich patriarchaln\u0105 histori\u0119 interpretacji<a title=\"\" href=\"#_ftn7\">[7]<\/a>. Same feministki stwierdzaj\u0105, \u017ce tworzone nowe do\u015bwiadczenia liturgiczne, nie s\u0105 jedynie \u201edodaniem elementu kobiecego i zamieszaniem\u201d. Kiedy bowiem kobiety zabieraj\u0105 g\u0142os \u2013 wprowadzaj\u0105 w\u0142asny j\u0119zyk, w\u0142asne obrazy, wyobra\u017cenia \u2013 zmienia si\u0119 wszystko. Formy, ich funkcje i tre\u015bci zostaj\u0105 przekszta\u0142cone, staj\u0105 si\u0119 nowe<a title=\"\" href=\"#_ftn8\">[8]<\/a>.<\/p>\n<div style=\"text-align: justify;\"><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a>E. Sch\u00fcssler Fiorenza, <em>Feminist Theology\u2026<\/em>, s. 616.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a> Por. E. Sch\u00fcssler Fiorenza, <em>Feminist Spirituality, Christian Identity<\/em>\u2026, s. 144.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> Zob. J. Stokes,<em> The Feminist Face of God. Art and Liturgy<\/em>, w: <em>New Feminist Christianity. Many Voices, Many Views<\/em>, [red. M. E. Hunt, D. L. Neu], Vermont 2010, s.137.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> Tam\u017ce, s. 138.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> Por. E. Sch\u00fcssler Fiorenza, <em>Feminist Theology\u2026<\/em>, s. 616.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> Tam\u017ce.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref7\">[7]<\/a> Przyk\u0142ad liturgii feministycznej znajdziemy w ksi\u0105\u017cce D. S\u00f6lle, <em>The Strength of the Weak. <\/em><em>Toward a Christian Feminist Identity<\/em>, Philadelphia 1984, ss.118-131.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"#_ftnref8\">[8]<\/a> Por. J. Stokes, <em>The Feminist Face of God&#8230;<\/em>, s.171.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 kobiet i kobieca siostrzano\u015b\u0107 daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzania kobietom nowej praktyki religijnej[1], nowych form wsp\u00f3lnotowych oraz tworzenia nowej liturgii. Feministki podkre\u015blaj\u0105, \u017ce chrze\u015bcija\u0144skie sakramenty s\u0105 obrz\u0119dami silnie skupionymi na przekazywaniu (nowego) \u017cycia. Chrzest jest nowym narodzeniem ku wiecznemu \u017cyciu; komunia \u015bwi\u0119ta jest \u201echlebem \u017cycia\u201d (przez niekt\u00f3rych por\u00f3wnywana do mleka matki i sta\u0142ego pokarmu), sakrament ma\u0142\u017ce\u0144stwa chroni i u\u015bwi\u0119ca \u017ar\u00f3d\u0142o naturalnego \u017cycia; sakrament pojednania przywraca \u017cyciu pe\u0142ni\u0119. Owa perspektywa rozumienia sakramentu, jako dawania \u017cycia i jego ochrony, koresponduje z kobiec\u0105 si\u0142\u0105 dawania \u017cycia i anga\u017cowaniem si\u0119 w jego ochron\u0119, piel\u0119gnacj\u0119 wzrostu i wychowywanie[2]. Feministyczna sakramentologia umo\u017cliwia kobietom ich biologiczn\u0105 si\u0142\u0119 realizowa\u0107 w przestrzeni liturgicznej i duszpasterskiej Ko\u015bcio\u0142a, doceniaj\u0105c to, co w kulturze patriarchalnej by\u0142o \u017ar\u00f3d\u0142em kobiecej izolacji i opresji. Kobiety, b\u0119d\u0105ce duchownymi szafarz\u0105 sakramentami, otwieraj\u0105 ko\u015bcieln\u0105, liturgiczn\u0105 przestrze\u0144 dzia\u0142ania \u0142aski poprzez sakramenty \u2013 jednocze\u015bnie daj\u0105ce \u017cycie i wskazuj\u0105ce na \u017cycie wieczne. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce egalitaryzm feminizmu sprawia, \u017ce duchowne kobiety k\u0142ad\u0105 nacisk na wsp\u00f3lnotowy charakter liturgii i sakramentologii, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w nowych formach liturgicznych, innej organizacji przestrzennej budynk\u00f3w sakralnych. Duchowo\u015b\u0107 feministyczna opowiada si\u0119 za jedno\u015bci\u0105 duchowo-fizyczn\u0105, uzdrawiaj\u0105c\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 i duchow\u0105 si\u0142\u0105, moc\u0105, kt\u00f3ra w przeciwie\u0144stwie do hierarchicznej \u201esi\u0142y nad\u201d, jest \u201esi\u0142\u0105 do, dla\u201d pozwalaj\u0105c\u0105 rozwin\u0105\u0107 naturalny potencja\u0142. Feministki g\u0142osz\u0105 \u201eBosko\u015b\u0107\u201d jako \u017ar\u00f3d\u0142o tej si\u0142y, mocy, jako uzdolniaj\u0105c\u0105, daj\u0105c\u0105 potencja\u0142 \u017cyciu ludzkiemu oraz \u017ar\u00f3d\u0142o niehierarchicznej, nieautorytarnej, nierywalizuj\u0105cej wsp\u00f3lnoty[3]. Bycie kobiet\u0105, \u017cycie w siostrzano\u015bci i pod opiek\u0105 Bosko\u015bci, przynosi feministkom do\u015bwiadczenie si\u0142y kreatywno\u015bci, uzdrawiania, dawania \u017cycia w samym \u201esercu \u015bwiata\u201d[4]. Kobiety zajmuj\u0105ce si\u0119 feministyczn\u0105 teologi\u0105 d\u0105\u017c\u0105 przede wszystkim do przemiany i nowych wizji teologii oraz prowadz\u0105 do nowej misji i nowego rozumienia wsp\u00f3lnoty[5]. Teolo\u017cki postuluj\u0105, aby teologia jako dyscyplina naukowa wr\u00f3ci\u0142a do swojego charakteru wsp\u00f3lnotowo\u015bci i ca\u0142o\u015bciowo\u015bci. Feministki nie chc\u0105 zaw\u0119\u017ca\u0107 si\u0119 do abstrakcyjnych analiz oraz intelektualnych dyskusji, ale anga\u017cowa\u0107 w ca\u0142y zakres ludzkiego religijnego do\u015bwiadczenia, np. rytua\u0142y, symbole, teatr, muzyk\u0119, ruch, taniec czy obrazy. Takie feministyczne uroczysto\u015bci nie oddzielaj\u0105 sfery sacrum od profanum, religii od codzienno\u015bci. Kobiety k\u0142ad\u0105 r\u00f3wnie\u017c nacisk na wolno\u015b\u0107 w wyra\u017caniu w\u0142asnych emocji i ekspresji duchowych. W liturgii kobiety mog\u0105 wyra\u017ca\u0107 zar\u00f3wno sw\u00f3j gniew i frustracj\u0119 wobec ciemi\u0119\u017cc\u00f3w, jak i w\u0142asne nowe wizje, nadziej\u0119 nadchodz\u0105cej nowej ziemi i nowego nieba, oraz nowych mo\u017cliwo\u015bci przeznaczonych dla stworze\u0144 nowych istot oraz nowych struktur[6]. Liturgia tworzona przez kobiety jest innowacyjna pod wzgl\u0119dem j\u0119zyka, poniewa\u017c dba o inkluzyjno\u015b\u0107 zar\u00f3wno okre\u015ble\u0144 dotycz\u0105cym wiernych (\u201esiostry i bracia\u201d), jak i okre\u015ble\u0144 dotycz\u0105cych Boga (\u201enasz Ojciec i Matka\u201d). Wsp\u00f3lne czytania responsoryczne podzielone s\u0105 na cz\u0119\u015bci do czytania dla kobiet i dla m\u0119\u017cczyzn. Reinterpretacja biblijnych tekst\u00f3w, kt\u00f3re uwa\u017cane s\u0105 przez teolo\u017cki za \u017ar\u00f3d\u0142a legitymizacji opresji kobiet, id\u0105 w parze z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dyskusji nad nimi, krytyki czy te\u017c wyra\u017cenia gniewu, z\u0142o\u015bci wobec z\u0142a, jakie dotkn\u0119\u0142o kobiety poprzez ich patriarchaln\u0105 histori\u0119 interpretacji[7]. Same feministki stwierdzaj\u0105, \u017ce tworzone nowe do\u015bwiadczenia liturgiczne, nie s\u0105 jedynie \u201edodaniem elementu kobiecego i zamieszaniem\u201d. Kiedy bowiem kobiety zabieraj\u0105 g\u0142os \u2013 wprowadzaj\u0105 w\u0142asny j\u0119zyk, w\u0142asne obrazy, wyobra\u017cenia \u2013 zmienia si\u0119 wszystko. Formy, ich funkcje i tre\u015bci zostaj\u0105 przekszta\u0142cone, staj\u0105 si\u0119 nowe[8]. [1]E. Sch\u00fcssler Fiorenza, Feminist Theology\u2026, s. 616. [2] Por. E. Sch\u00fcssler Fiorenza, Feminist Spirituality, Christian Identity\u2026, s. 144. [3] Zob. J. Stokes, The Feminist Face of God. Art and Liturgy, w: New Feminist Christianity. Many Voices, Many Views, [red. M. E. Hunt, D. L. Neu], Vermont 2010, s.137. [4] Tam\u017ce, s. 138. [5] Por. E. Sch\u00fcssler Fiorenza, Feminist Theology\u2026, s. 616. [6] Tam\u017ce. [7] Przyk\u0142ad liturgii feministycznej znajdziemy w ksi\u0105\u017cce D. S\u00f6lle, The Strength of the Weak. Toward a Christian Feminist Identity, Philadelphia 1984, ss.118-131. [8] Por. J. Stokes, The Feminist Face of God&#8230;, s.171.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[4],"tags":[85,39,69,82],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=795"}],"version-history":[{"count":3,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions\/798"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.moniazuber.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}